Dzieło
Organizm nie może się rozwijać na mocy swych indywidualnych praw, regulowany jest rozrostem formuły zewnętrznej. Mit może opanować totalnie jednostkę, uskutecznia to jednak drogą unicestwienia jej bujności psychicznej. W każdym razie racjonalna strona osobowości musi być mocno zredukowana. A przecie na ujawnianiu się tej formy energii polega człowieczeństwo i kultura ludzka. W niedocenionej przez krytykę książce "Mity rodzinne" Ważyik bardzo ambitnie cały tu referowany problem rozważył na tle konkretnych psychik ludzkich. W polemice użył autor takiej definicji: "Mitotwórstwo jest czynnością umysłu paraliżującą dążenia poznawcze i dialektyczne. Wyobrażenia oddalają się od rzeczywistości, sztywnieją, nabierają urody symboli oraz sankcji uczuciowych, kamienieją w mity drogie czyjemuś sercu i czyjejś wyobraźni. W rozwoju jednostki czy grupy rola ich będzie zawsze zachowawcza, jeżeli nie reakcyjna". Mity wyładowują nieraz wielkie zapasy energii, ale działanie tych wyzwolonych emocji jest ślepe.
Dzieło artystyczne .